Hoe zit het met de Wet DBA en payroll? - wijzijntop Personeelsdiensten

De Wet DBA geldt niet voor payrollwerknemers. Payroll is een arbeidsrechtelijke constructie waarbij de werknemer een arbeidsovereenkomst heeft met de payrollorganisatie, niet als zelfstandige opdrachtnemer. De Wet DBA richt zich specifiek op de inhuur van zzp’ers en de vraag of er sprake is van een echte zelfstandige of een verkapte dienstbetrekking. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de relatie tussen de Wet DBA en payroll.

Geldt de Wet DBA ook voor payrollwerknemers?

Nee, de Wet DBA geldt niet voor payrollwerknemers. Payrollwerknemers zijn werknemers in loondienst bij een payrollorganisatie. De Wet DBA regelt de relatie tussen opdrachtgevers en zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) en is bedoeld om schijnzelfstandigheid te bestrijden. Omdat payrollwerknemers gewoon een arbeidsovereenkomst hebben, vallen zij buiten de reikwijdte van deze wet.

De Wet DBA staat voor Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties en vervangt de vroegere VAR-verklaring. De wet bepaalt wanneer iemand als zelfstandige mag werken en wanneer er eigenlijk sprake is van een dienstverband. Bij payroll is die discussie niet aan de orde, omdat de arbeidsrelatie al formeel vastligt in een arbeidsovereenkomst. De werknemer is in dienst bij de payrollorganisatie en werkt onder dagelijkse leiding van de opdrachtgever. Dat is een heldere, wettelijk erkende constructie.

Wat is het verschil tussen payroll en uitzenden?

Het belangrijkste verschil tussen payroll en uitzenden is de manier waarop de kandidaat wordt gevonden. Bij uitzenden werft en selecteert het uitzendbureau zelf de medewerker en plaatst hem bij een opdrachtgever. Bij payroll zoekt de opdrachtgever zelf de medewerker, waarna de payrollorganisatie het juridisch werkgeverschap overneemt en alle personeelsadministratie verzorgt.

Bij uitzenden heeft het uitzendbureau dus een actieve rol in de werving. Bij payroll is die rol beperkt tot het juridische en administratieve deel. De opdrachtgever houdt bij payroll de dagelijkse aansturing volledig in eigen hand, terwijl de payrollorganisatie zorgt voor zaken als de arbeidsovereenkomst, salarisadministratie en verzuimregelingen. Beide constructies bieden flexibiliteit, maar het startpunt en de verdeling van verantwoordelijkheden verschillen wezenlijk.

Een ander verschil zit in de rechten van de werknemer. Payrollwerknemers hebben sinds de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (WTZA) en de aanpassingen in de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs (WAADI) recht op dezelfde arbeidsvoorwaarden als medewerkers die direct bij de opdrachtgever in dienst zijn. Dat geldt niet automatisch voor alle uitzendkrachten in dezelfde mate.

Wanneer is er sprake van schijnzelfstandigheid?

Er is sprake van schijnzelfstandigheid wanneer iemand formeel als zzp’er werkt, maar de feitelijke situatie kenmerken heeft van een dienstverband. De Belastingdienst beoordeelt de arbeidsrelatie op basis van drie hoofdcriteria: gezag, persoonlijke arbeid en loon. Als aan alle drie is voldaan, is er in principe sprake van een dienstbetrekking, ongeacht hoe de overeenkomst op papier is omschreven.

Concrete signalen van schijnzelfstandigheid zijn onder andere:

De zelfstandige werkt structureel voor slechts één opdrachtgever
De opdrachtgever bepaalt wanneer, waar en hoe het werk wordt uitgevoerd
De zelfstandige kan het werk niet uitbesteden aan een ander
Er is geen sprake van ondernemersrisico, zoals het dragen van eigen kosten of aansprakelijkheid
De beloning lijkt sterk op een regulier salaris

De Belastingdienst kijkt niet alleen naar de overeenkomst, maar naar de werkelijke situatie in de praktijk. Als de feiten niet overeenkomen met de papieren afspraken, kan de Belastingdienst de arbeidsrelatie alsnog als dienstverband aanmerken. Dat heeft gevolgen voor zowel de opdrachtgever als de zelfstandige, waaronder naheffingen van loonbelasting en premies.

Wat verandert er door de handhaving van de Wet DBA in 2025?

Vanaf 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst de Wet DBA actief en volledig. Tot die datum gold er een gedoogbeleid, waardoor opdrachtgevers en zzp’ers weinig risico liepen op directe sancties. Met de hervatting van de handhaving kunnen opdrachtgevers bij schijnzelfstandigheid worden geconfronteerd met naheffingen, boetes en correctieverplichtingen met terugwerkende kracht.

In 2026 is de handhaving inmiddels een jaar op gang. Dat betekent dat opdrachtgevers die zzp’ers inhuren nu actief moeten kunnen aantonen dat er sprake is van een echte zelfstandige arbeidsrelatie. De Belastingdienst werkt daarbij met een risicogerichte aanpak: sectoren en situaties waar de kans op schijnzelfstandigheid het grootst is, krijgen prioriteit.

Voor bedrijven die regelmatig met flexibele arbeid werken, is dit een belangrijk moment om de inhuurconstructies kritisch te beoordelen. Wie twijfelt of een zzp’er de juiste keuze is, kan overwegen om over te stappen op een arbeidsovereenkomst, uitzendconstructie of payrolloplossing. Dat geeft meer zekerheid en voorkomt onaangename verrassingen achteraf.

Hoe beschermt een payrollconstructie tegen DBA-risico’s?

Een payrollconstructie biedt bescherming tegen DBA-risico’s omdat de medewerker een formele arbeidsovereenkomst heeft met de payrollorganisatie. Er is geen sprake van een zelfstandige opdrachtnemer, en dus ook geen risico op schijnzelfstandigheid. De arbeidsrelatie is transparant en voldoet aan alle wettelijke vereisten voor een dienstverband.

Opdrachtgevers die twijfelen of een medewerker als zzp’er kan worden ingehuurd, kiezen steeds vaker voor payroll als veilig alternatief. De voordelen zijn duidelijk:

Geen risico op naheffingen of boetes van de Belastingdienst
De medewerker heeft volledige werknemersrechten en -bescherming
De opdrachtgever behoudt de dagelijkse aansturing zonder werkgeversrisico’s
De administratieve lasten worden volledig overgenomen door de payrollorganisatie
Er is duidelijkheid voor zowel de opdrachtgever als de medewerker

Payroll is dan ook geen omweg, maar een bewuste keuze voor zekerheid en flexibiliteit tegelijk. Zeker nu de handhaving van de Wet DBA volop gaande is, biedt een payrollconstructie een solide en juridisch houdbare basis voor de inzet van personeel.

Hoe wijzijntop Personeelsdiensten je helpt met payroll

Bij wijzijntop nemen wij het juridisch werkgeverschap en de volledige personeelsadministratie van je over, zodat jij je kunt focussen op je dagelijkse bedrijfsvoering. Onze payrolloplossing is speciaal bedoeld voor opdrachtgevers die zelf al een geschikte medewerker hebben gevonden, maar de administratieve en juridische lasten liever aan ons overlaten. Wat wij voor je regelen:

De arbeidsovereenkomst met de medewerker
De volledige salarisadministratie en loonbetaling
Verzuimbegeleiding en re-integratietrajecten
Naleving van alle relevante wet- en regelgeving, waaronder de WAADI
Zekerheid dat er geen sprake is van schijnzelfstandigheid of DBA-risico’s

Jij houdt de dagelijkse leiding over de medewerker en bepaalt hoe het werk wordt uitgevoerd. Wij zorgen dat alles juridisch en administratief klopt. Zo combineer je de flexibiliteit van externe inzet met de rust van een goed geregeld werkgeverschap. Wil je weten wat onze payrolloplossing voor jouw organisatie kan betekenen? Neem dan direct contact op met een van onze specialisten via telefoon, WhatsApp of e-mail. Wij denken graag met je mee.

Veelgestelde vragen

Kan ik een zzp'er die al voor mij werkt omzetten naar een payrollconstructie?

Ja, dat is zeker mogelijk en wordt steeds vaker gedaan nu de handhaving van de Wet DBA is hervat. Je spreekt samen met de zzp'er af dat hij of zij voortaan via een payrollorganisatie voor je werkt. De payrollorganisatie sluit dan een arbeidsovereenkomst met de medewerker, waarna jij als opdrachtgever de dagelijkse aansturing behoudt zonder DBA-risico. Het is wel belangrijk dat de medewerker zelf akkoord gaat met deze overstap, omdat dit gevolgen heeft voor zijn of haar status als zelfstandige.

Wat zijn de kosten van een payrollconstructie ten opzichte van een zzp'er inhuren?

Bij payroll betaal je naast het brutoloon van de medewerker ook een opslag voor de werkgeverslasten en de dienstverlening van de payrollorganisatie, zoals salarisadministratie, verzuimbegeleiding en juridisch werkgeverschap. Hoewel dit op het eerste gezicht duurder lijkt dan een zzp-tarief, moet je de vergelijking goed maken: bij een zzp'er draag je het risico van naheffingen, boetes en correcties met terugwerkende kracht als de Belastingdienst schijnzelfstandigheid constateert. Die financiële en juridische risico's zijn bij payroll volledig afgedekt.

Heeft de medewerker bij payroll recht op hetzelfde salaris als mijn eigen personeel?

Ja, dat klopt. Door de aanpassingen in de WAADI hebben payrollwerknemers wettelijk recht op dezelfde primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden als de medewerkers die direct bij jou in dienst zijn. Denk daarbij aan hetzelfde uurloon, toeslagen, vakantiedagen en andere cao-afspraken die binnen jouw organisatie gelden. De payrollorganisatie is verantwoordelijk voor de juiste toepassing van deze arbeidsvoorwaarden en zorgt dat alles conform de wet wordt uitgevoerd.

Wat gebeurt er als de Belastingdienst bij mij een controle uitvoert op schijnzelfstandigheid?

Als de Belastingdienst bij een controle vaststelt dat er sprake is van schijnzelfstandigheid, kan dit leiden tot naheffingen van loonbelasting en sociale premies, aangevuld met boetes. De correcties kunnen met terugwerkende kracht worden opgelegd, wat in de praktijk kan oplopen tot aanzienlijke bedragen. Het is daarom verstandig om nu al je inhuurconstructies kritisch te beoordelen en waar nodig over te stappen op een juridisch houdbare oplossing zoals payroll, zodat je bij een eventuele controle volledig transparant en compliant bent.

Kan ik als opdrachtgever de medewerker bij payroll nog steeds zelf aansturen?

Ja, dat is juist één van de kernvoordelen van payroll. Jij behoudt de volledige dagelijkse leiding over de medewerker: je bepaalt wanneer, waar en hoe het werk wordt uitgevoerd. De payrollorganisatie treedt op als juridisch werkgever en neemt alle administratieve en juridische verantwoordelijkheden over, maar bemoeit zich niet met de inhoudelijke aansturing op de werkvloer. Zo houd je als opdrachtgever maximale controle zonder de bijbehorende werkgeversrisico's.

Is payroll ook geschikt voor tijdelijke of kortlopende opdrachten?

Ja, payroll is ook inzetbaar bij tijdelijke of kortlopende opdrachten. De payrollorganisatie kan een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd afsluiten die aansluit op de duur van jouw opdracht. Dit geeft zowel jou als de medewerker duidelijkheid over de looptijd, terwijl alle wettelijke verplichtingen correct worden nageleefd. Bespreek de gewenste duur en eventuele verlengingsmogelijkheden vooraf met je payrollpartner, zodat de overeenkomst precies aansluit op jouw situatie.

Welke sectoren lopen het meeste risico bij de handhaving van de Wet DBA?

De Belastingdienst hanteert een risicogerichte aanpak en richt zich met name op sectoren waar schijnzelfstandigheid historisch gezien veel voorkomt, zoals de bouw, zorg, IT, transport en creatieve sector. In deze branches werken relatief veel zzp'ers in situaties die de kenmerken van een dienstverband vertonen. Opdrachtgevers in deze sectoren doen er goed aan om hun inhuurconstructies met extra zorgvuldigheid te beoordelen en zo nodig een payrolloplossing te overwegen om risico's te vermijden.

Gerelateerde artikelen

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.